Akustik Nörinom Nedir?
Akustik nörinom, sekizinci kafa çiftinin denge dalını (vestibüler sinir) saran Schwann hücrelerinden kaynaklanır; bu yüzden doğru adı vestibüler schwannomadır. Hemen tamamı iyi huyludur, vücudun başka yerine yayılmaz ve genellikle yavaş büyür. İç kulak yolundan (internal akustik kanal) başlayıp beyin sapı ile beyincik arasındaki köprü-beyincik açısına doğru büyüyebilir. Büyüdükçe işitme ve denge siniri yanında yüz sinirine, ileri olgularda beyin sapına ve beyin omurilik sıvısı dolaşımına bası yapabilir. Çoğu vaka tek taraflıdır; iki taraflı akustik nörinom nadir bir genetik hastalık olan nörofibromatozis tip 2'yi düşündürür.
Belirtileri ve Tanısı
En tipik ve en erken belirti, yavaş ilerleyen tek taraflı işitme kaybı ve aynı kulakta çınlamadır (tinnitus); zamanla dengesizlik, baş dönmesi eklenebilir. Tümör büyürse yüzde uyuşma veya seyirme (yüz ve trigeminal sinir etkilenmesi) görülebilir. Bu nedenle açıklanamayan tek taraflı işitme kaybı her zaman ciddiye alınmalı ve araştırılmalıdır. Tanının altın standardı, iç kulak yoluna odaklı kontrastlı ince kesit MR'dır; küçük tümörler dahi bu incelemeyle görülebilir. İşitme testi (odyometri) hem tanıya hem de tedavi kararına katkı sağlar; çünkü mevcut işitmenin durumu, tedavi seçeneğini belirleyen önemli bir etkendir.
Üç Temel Seçenek: İzlem, Gamma Knife, Mikrocerrahi
Akustik nörinomda tek bir doğru tedavi yoktur; karar tümör boyutu, büyüme hızı, hastanın yaşı, mevcut işitmesi ve belirtilerine göre verilir. İzlem (bekle-gör): Özellikle küçük, belirti vermeyen veya yaşlı hastalardaki tümörlerde, aralıklı MR ile takip uygun bir seçenektir çünkü çoğu tümör çok yavaş büyür veya hiç büyümez. Gamma Knife / stereotaktik radyocerrahi: Küçük-orta boy tümörlerde, ışınla tümörün büyümesini durdurmayı hedefler; cerrahi değildir, genellikle ayaktan uygulanır, işitmeyi koruma şansı belirli sınırlar içinde iyidir. Mikrocerrahi: Büyük, beyin sapına bası yapan veya hızlı büyüyen tümörlerde tümörü çıkarmak için uygulanır; mikroskop ve sinir monitörizasyonu ile özellikle yüz siniri korunmaya çalışılır. Bu üç seçenek birbirinin rakibi değil, doğru hastada doğru araçtır.
Mikrocerrahi Süreci ve İyileşme
Cerrahi tercih edildiğinde, tümörün boyutuna ve mevcut işitmeye göre farklı cerrahi yollar (retrosigmoid, translabirentin, orta fossa) seçilebilir. Ameliyat genel anestezi altında, mikroskop altında ve yüz sinirini sürekli izleyen nöromonitörizasyon eşliğinde yapılır; amaç tümörü çıkarırken yüz sinirinin işlevini ve mümkünse işitmeyi korumaktır. İşlem tümör boyutuna göre birkaç saat sürebilir. Sonrasında genellikle bir-iki gün yoğun bakım ve birkaç günlük hastane yatışı olur. İlk dönemde denge bir süre etkilenebilir; beyin zamanla buna uyum sağlar ve denge rehabilitasyonu süreci hızlandırır. Kontrol MR ile tümörün durumu izlenir.
Riskler ve Gerçekçi Beklentiler
Akustik nörinom iyi huylu olsa da tedavi kararları dürüst bir risk konuşması gerektirir. Ana riskler ameliyat edilen tarafta işitmenin azalması veya kaybı, yüz siniri zayıflığı, denge sorunları ve daha nadiren beyin omurilik sıvısı kaçağıdır; bu riskler tümör boyutu büyüdükçe artar. Bu yüzden küçük tümörlerde işitmeyi koruma şansı, büyük tümörlere göre belirgin biçimde yüksektir ve erken tanı önemlidir. Gamma Knife'ta amaç çoğu hastada tümör büyümesini durdurmaktır, küçültme her zaman beklenmez. Hiçbir yöntem işitmenin korunacağına dair garanti vermez. Size en uygun seçenek; tümör boyutu, işitme durumunuz ve tercihinize göre, gerçekçi beklentiyle ameliyat öncesinde açıkça paylaşılır.